Publicatie herziene modules van de NVKG-richtlijn Ondervoeding en sarcopenie bij ouderen met een kwetsbare gezondheid
27 januari 2026
Ondervoeding en sarcopenie (verlies van spierkracht, spiermassa en spierfunctie) komen veel voor bij ouderen met een kwetsbare gezondheid. Deze aandoeningen worden echter nog vaak onvoldoende herkend, met mogelijk negatieve gevolgen voor de gezondheid. Tijdige herkenning, adequate diagnostiek en passende behandeling zijn daarom van groot belang.
Dit vraagstuk vereist een multidisciplinaire aanpak, gericht op de onderliggende oorzaak en, waar nodig, een gerichte voedings- en/of bewegingsinterventie. Met name de herkenning en diagnostiek van sarcopenie maken momenteel nog geen standaardonderdeel uit van de reguliere ziekenhuiszorg. De herziening van de richtlijn verbreedt daarom de scope van Ondervoeding bij de geriatrische patiënt naar Ondervoeding en sarcopenie bij ouderen met een kwetsbare gezondheid.
De meest recente definities en diagnostische criteria zijn in de richtlijn opgenomen. De richtlijn beschrijft de ziekenhuiszorg vanuit een transmuraal perspectief en richt zich op alle betrokken zorgverleners buiten de intensive care en medium care. De vernieuwde richtlijn legt een stevig fundament voor het herkennen, meten en beoordelen van ondervoeding en spierverlies, conform de meest recente internationale standaarden.
De richtlijn wordt in twee delen vernieuwd. De eerste herziene modules behandelen de volgende onderwerpen:
Ondervoeding: In de richtlijn is meer aandacht voor diagnostische criteria, zoals opgesteld door het Global Leadership Initiative on Malnutrition (GLIM-criteria). Deze criteria zijn gebaseerd op zowel fenotypische als etiologische kenmerken. Daarnaast worden aanbevelingen gedaan voor screeningsinstrumenten die geschikt zijn om het risico op ondervoeding bij ouderen met een kwetsbare gezondheid in het ziekenhuis vast te stellen.
Sarcopenie: Er is een nieuwe module toegevoegd over het screenen op sarcopenie, gebaseerd op de criteria van de European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP2).
Meten van spiermassa, spierkracht en fysiek functioneren: Nieuw in deze richtlijn is de aandacht voor het fenotype lage spiermassa bij ondervoeding en de wijze waarop dit gemeten kan worden. De modules geven advies over de meest geschikte methoden om spiermassa, spierkracht en fysiek functioneren te meten.
Verenso heeft een verklaring van geen bezwaar afgegeven voor de vijf herziene modules van de richtlijn. Namens Verenso nam emeritus hoogleraar ouderengeneeskunde Jos Schols deel aan de klankbordgroep. Verenso dankt hem hartelijk voor zijn waardevolle inzet.